Müfide Ferid Tek Biyografisi

Müfide Ferid Tek, 20. yüzyılın Türk romancılarındandır. 29 Nisan 1892 yılında Kastamonuda dünyaya gelmiştir. Kemahlı Mazhar Paşanın oğlu Şevket Beyin kızıdır. Babasının görevli olduğu Trablusgarpta İtalyan Kız Lisesinde öğrenime başladı. Fransaya giderek Versailles Lisesinde okudu. Türk Ocağının ilk reisi Türkiye Cumhuriyetinin ilk İçişleri Bakanı ve sonraları Büyükelçilik de yapmış olan Ferit Beyle evlendi. İstanbula yerleşti. Ünlü yazar Emel Esin, Müfide Ferid Hanımın kızıdır. Müfide Hanım, baba dostu Yusuf Akçuranın teşviki ile ilk eseri Aydemir adlı romanı yazdı. Emel Esin bu roman için şöyle diyor: Müfide Hanımın 22-23 yaşlarında yazdığı Aydemir, Türk dünyasında akisler bulan bir kitap oldu. Yalnız Osmanlı gençleri değil, Azerbaycanda Rus hapishanelerindeki Türk milliyetçileri gizlice Aydemiri elden ele dolaştırıyorlardı.

Müfide Hanım İstiklâl Savaşı sırasında bir müddet İstanbulda kaldı. Yazdığı yazılardan dolayı, İngilizler tarafından aranınca Anadoluya geçti. Hâkimiyet-i Milliye gazetesinde yazmaya başladı. Güney Cephesinde Fransızlara karşı büyük bir şehir savaşı veren, Türk Verdünü diye adlandırılan G.Antepe Gazi ünvanının verilmesini sağlayan makelesinde şöyle diyor: Türkler! Hürmet ile eğiliniz! Antep karşısındasınız. Onu, o aşk-ı vatan timsalini kendi ezelî ve fıtrî kahramanlığınızı selâmlıyorsunuz… Gazi Antep! Sen bugün yalnız cenup hudutlarını müdafaa etmiyorsun, Cenupdaki hukukumuzu ebedî bir surette tespit ediyorsun… Dünyada bir Türk kaldıkça senin ismin mukaddes tanınacak, dünya durdukça senin gazan Türklüğün ebedî bir timsali olacaktır.

G.Antepliler şükran nişanesi olarak adını bir caddeye vermek suretiyle merhumeyi minnetle anmaktalar. Müfide Ferid Hanım yazdığı Türkçü romanlar ile o zamanın gençliğini arkasında sürüklemiş, Kurtuluş Savaşı sırasında yazdığı yazılar Anadoluda köy köy, şehir şehir dolaştırılarak halk aydınlatılmıştır. Aydemir romanı o günlerde yayımlanan Yedigün dergisinde tefrika olmuş, halk heyecanla dergiyi takip etmiştir. Şimdi Müfide Ferid Hanımı değerli yazar merhum Nihad Sami Banarlıdan dinleyelim: Bu asrın kadın sanatkârları arasında Aydemir isimli romanıyla edebiyatımızda bir yer almaya muvaffak olan diğer mühim bir muharrir de Müfide Feriddir. Birinci Dünya Harbi yıllarının edebî mecmualarında bazı artistik nesir parçaları da neşr eden Müfide Feridin Milliyetçi bir mefkûre ile yazdığı Aydemir, yer yer artistik bir üslûpla yazılmış, lisan ve fikir bakımından kuvvetli, fakat roman tekniği yönünden zayıf bir eserdir. Bununla beraber Türkiye haricindeki Türkleri sevgi ile düşünen ve düşündüren bu eserin edebiyat tarihimizde özel bir mevkii olması pek tabiîdir.

Müfide Ferid Hanımın Aydemir adlı romanından başka Pervaneler adlı bir romanı daha vardır. Bu romanın konusu yabancı okulların Hıristiyanlık propagandası yapmasıdır. Yine Kurtuluş Savaşımızı konu edinen Affolunmayan Günah adlı romanı, bulunmaktadır. Bir diğer romanı ise Almanca yazılmıştır. Müfide Ferid Tek, 1973 yılında İstanbulda ölmüştür. Merhumeyi rahmetle anar, Aydemir romanını yeni Türk nesli için yayımcılardan isteriz.

Müfide Hanımın 22-23 yaşlarında yazdığı Aydemir, Türk dünyasında akisler bulan bir kitap oldu. Yalnız Osmanlı gençleri değil, Azerbaycanda Rus hapishanelerindeki Türk milliyetçileri gizlice Aydemiri elden ele dolaştırıyorlardı. (Emel Esin)

Orkun dergisi sayı 31
Hasan Şahmaranoğlu